{"id":20436,"date":"2026-02-04T09:59:09","date_gmt":"2026-02-04T15:59:09","guid":{"rendered":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/?p=20436"},"modified":"2026-06-08T10:40:11","modified_gmt":"2026-06-08T16:40:11","slug":"humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/","title":{"rendered":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"20436\" class=\"elementor elementor-20436\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-56184402 elementor-section-full_width elementor-section-stretched elementor-section-height-default elementor-section-height-default wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no\" data-id=\"56184402\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6c1c3f6c\" data-id=\"6c1c3f6c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-32409866 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no\" data-id=\"32409866\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5d42da1\" data-id=\"5d42da1\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26089aaa elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"26089aaa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">REPORTAJES<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-405dba9a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no\" data-id=\"405dba9a\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3a9009b7\" data-id=\"3a9009b7\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fffb09f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5fffb09f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6607882a\" data-id=\"6607882a\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7f2690ae elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"7f2690ae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5eb5f8d7 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no\" data-id=\"5eb5f8d7\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6270b363\" data-id=\"6270b363\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-66d8f2eb elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"66d8f2eb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20443\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/rio-congo-san-miguelito-jpg-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Rio-Congo-San-Miguelito.JPG (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024x546.jpeg\" width=\"1080\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-20443\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" data-attachment-id=\"20443\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/rio-congo-san-miguelito-jpg-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Rio-Congo-San-Miguelito.JPG (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024x546.jpeg\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ab45221 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3ab45221\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Febrero 4, 2026<\/strong><\/span><\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Un humedal es un ecosistema natural donde el agua es el elemento principal que controla las condiciones ambientales y la vida que en ellos se desarrolla. La presencia constante de agua y vegetaci\u00f3n favorecen una alta biodiversidad de plantas, peces, anfibios y aves acu\u00e1ticas, muchas de ellas migratorias o amenazadas.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Existen diversos tipos de humedales, desde continentales como r\u00edos, lagos, lagunas y pantanos interiores; costeros, que abarcan manglares, estuarios y lagunas costeras hasta artificiales (embalses, represas y \u00e1reas agr\u00edcolas inundadas). El agua de estos ecosistemas puede ser dulce, salobre o salada, e incluso abarcar zonas marinas.\u00a0<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><img decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20444\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/paso-panaloya-entrando-hacia-tisma_4-jpg\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG-1024x546.jpeg\" class=\"alignleft size-full wp-image-20444\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Los humedales son fundamentales para el equilibrio ecol\u00f3gico y el bienestar humano. Act\u00faan como reguladores naturales del ciclo del agua, reducen el impacto de inundaciones, recargan acu\u00edferos y mejoran la calidad del agua al filtrar contaminantes.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Desde el punto de vista social y econ\u00f3mico, aportan al sustento de millones de personas; comunidades los aprovechan para actividades como la pesca, la agricultura, el turismo y la recolecci\u00f3n de recursos naturales. Tambi\u00e9n simbolizan\u00a0 valores culturales, recreativos y educativos que fortalecen el desarrollo local sostenible.\u00a0\u00a0<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><img decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20445\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/rio-congo-san-miguelito_3-jpg\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG-1024x546.jpeg\" class=\"alignleft size-full wp-image-20445\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">A pesar de su importancia, los humedales se encuentran amenazados a nivel mundial. Las principales causas son el cambio de uso del suelo, la contaminaci\u00f3n, el drenaje para la agricultura, la expansi\u00f3n urbana y la sobreexplotaci\u00f3n de recursos. El cambio clim\u00e1tico intensifica estas amenazas al alterar los patrones de lluvia y <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/reportajes\/Convenci%C3%B3n%20Ramsar,%202025\">aumentar el nivel del mar<\/a>.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Nicaragua posee nueve humedales de importancia internacional, designados como <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.marena.gob.ni\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Ficha-Humedal-Febrero-2023.pdf\">Sitios Ramsar,<\/a> los cuales desempe\u00f1an un papel clave en la conservaci\u00f3n de la biodiversidad, la regulaci\u00f3n h\u00eddrica y la protecci\u00f3n de especies. Su reconocimiento internacional fortalece los esfuerzos de conservaci\u00f3n y manejo sostenible.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20446\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/mapa_sitios-ramsar_4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"MAPA_SITIOS-RAMSAR_4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4-300x160.png\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4-1024x546.png\" class=\"alignleft size-full wp-image-20446\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4-300x160.png 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4-1024x546.png 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4-768x410.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">La investigaci\u00f3n cient\u00edfica sobre los humedales es fundamental para comprender su funcionamiento y promover su conservaci\u00f3n. Las universidades y centros de investigaci\u00f3n contribuyen a formar profesionales y generar informaci\u00f3n para la toma de decisiones y sensibilizar a la poblaci\u00f3n sobre su importancia y su uso racional.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/\">UNAN-Managua<\/a>, a trav\u00e9s del <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/\">CIRA<\/a>, ha desarrollado investigaciones relevantes en los humedales \u00a0<a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1137\">Lago de Apan\u00e1s-Asturias<\/a>, <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1141\">Sistema Lagunar de Tisma<\/a>, <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1980\">Sistema Lacustre Playitas-Moy\u00faa-Tecomapa<\/a>. Estos estudios evidencian procesos de degradaci\u00f3n ambiental asociados a pr\u00e1cticas agropecuarias inadecuadas, deforestaci\u00f3n y contaminaci\u00f3n del agua.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Adem\u00e1s, destacan la implementaci\u00f3n de planes de Gesti\u00f3n Integrada de Recursos H\u00eddricos como una estrategia clave para la restauraci\u00f3n de los humedales y la reducci\u00f3n de la vulnerabilidad frente al cambio clim\u00e1tico.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20447\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/cayos-perlas-jpg\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"CAYOS-PERLAS.JPG\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG-1024x546.jpeg\" class=\"alignleft size-full wp-image-20447\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Tambi\u00e9n, se han realizado investigaciones en la Reserva Biol\u00f3gica Marina <a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1135\">Cayos Miskitos y Franja Costera Inmediata,<\/a> que aportan informaci\u00f3n cient\u00edfica fundamental para la gesti\u00f3n de humedales marinos, la identificaci\u00f3n de riesgos ambientales y la protecci\u00f3n de la salud p\u00fablica en la Costa Caribe de Nicaragua.<\/p><p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\">Los humedales sostienen la vida, regulan el agua y garantizan medios de subsistencia, pero su degradaci\u00f3n evidencia la urgencia de cambiar la forma en que los gestionamos. Nicaragua ha demostrado que la investigaci\u00f3n cient\u00edfica, la participaci\u00f3n comunitaria y el enfoque Ramsar son claves para asegurar su conservaci\u00f3n y uso racional a largo plazo.\u00a0<\/p><p>\n<div class=\"ngg-galleryoverview ngg-slideshow\"\n\tid=\"ngg-slideshow-f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb-19110001530\"\n\tdata-gallery-id=\"f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb\"\n\tstyle=\"max-width: 900px;\n\t\t\tmax-height: 500px;\n\t\t\tdisplay: none;\">\n\n\t\n\t\t<a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG.jpeg\"\n\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\tdata-src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-thumbnail=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/thumbs\/thumbs_RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-image-id=\"2984\"\n\t\t\tdata-title=\"RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG\"\n\t\t\tdata-description=\"\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tclass=\"ngg-fancybox\" rel=\"f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb\">\n\t\t\t\n\t\t\t<img data-image-id='2984'\n\t\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\t\talt=\"RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG\"\n\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/RIO-PUNTA-GORDA_0.JPG.jpeg\"\n\t\t\t\tstyle=\"max-height: 480px;\"\/>\n\t\t<\/a>\n\n\t\t\n\t\t<a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/PASO-PANALOYA.JPG.jpeg\"\n\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\tdata-src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/PASO-PANALOYA.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-thumbnail=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/thumbs\/thumbs_PASO-PANALOYA.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-image-id=\"2985\"\n\t\t\tdata-title=\"PASO-PANALOYA.JPG\"\n\t\t\tdata-description=\"\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tclass=\"ngg-fancybox\" rel=\"f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb\">\n\t\t\t\n\t\t\t<img data-image-id='2985'\n\t\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\t\talt=\"PASO-PANALOYA.JPG\"\n\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/PASO-PANALOYA.JPG.jpeg\"\n\t\t\t\tstyle=\"max-height: 480px;\"\/>\n\t\t<\/a>\n\n\t\t\n\t\t<a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG.jpeg\"\n\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\tdata-src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-thumbnail=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/thumbs\/thumbs_AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-image-id=\"2986\"\n\t\t\tdata-title=\"AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG\"\n\t\t\tdata-description=\"\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tclass=\"ngg-fancybox\" rel=\"f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb\">\n\t\t\t\n\t\t\t<img data-image-id='2986'\n\t\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\t\talt=\"AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG\"\n\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/AVES-EN-PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_1.JPG.jpeg\"\n\t\t\t\tstyle=\"max-height: 480px;\"\/>\n\t\t<\/a>\n\n\t\t\n\t\t<a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG.jpeg\"\n\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\tdata-src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-thumbnail=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/thumbs\/thumbs_ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG.jpeg\"\n\t\t\tdata-image-id=\"2987\"\n\t\t\tdata-title=\"ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG\"\n\t\t\tdata-description=\"\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tclass=\"ngg-fancybox\" rel=\"f2905b5951dcc7805034a18f27e429eb\">\n\t\t\t\n\t\t\t<img data-image-id='2987'\n\t\t\t\ttitle=\"\"\n\t\t\t\talt=\"ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG\"\n\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/gallery\/humedales_febrero_2026\/ENTRANDO-HACIA-TISMA_3.JPG.jpeg\"\n\t\t\t\tstyle=\"max-height: 480px;\"\/>\n\t\t<\/a>\n\n\t\t<\/div>\n\n\t\t<!-- Thumbnails Link -->\n\t<div class=\"slideshowlink\" style=\"max-width: 900px;\">\n\t\t<a href='https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/nggallery\/thumbnails'>[Mostrar miniaturas]<\/a>\n\t<\/div>\n\n<\/p><section data-id=\"48a268f5\" data-element_type=\"section\"><div><div data-id=\"3ea0f177\" data-element_type=\"column\"><div><div data-id=\"b2ef8bd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><div><p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/author\/dci\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Direcci\u00f3n de Comunicaci\u00f3n Institucional<\/a><\/span><\/p><p style=\"text-align: right;\"><a href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/reportajes\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana.odp\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">UNAN-Managua\u00a0<\/span><\/a><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><div data-id=\"3495eb40\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"share-buttons.default\"><div><div><div><div style=\"text-align: right;\" tabindex=\"0\" role=\"button\" aria-label=\"Compartir en facebook\">\u00a0<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-76fb2265\" data-id=\"76fb2265\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54a6bcf5 elementor-widget elementor-widget-htmega-blockquote-addons\" data-id=\"54a6bcf5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"htmega-blockquote-addons.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t            <div class=\"htmega-blockquote htmega-blockquote-position-leftcenter htmega-citeseparator-position-before\">\n                <blockquote>\n                    <cite class=\"quote-by\"> Reportajes <\/cite>                <\/blockquote>\n           <\/div>\n\n        \t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-684589ef elementor-grid-eael-col-1 elementor-grid-tablet-eael-col-2 elementor-grid-mobile-eael-col-1 elementor-widget elementor-widget-eael-post-grid\" data-id=\"684589ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;eael_post_grid_columns&quot;:&quot;eael-col-1&quot;,&quot;eael_post_grid_columns_tablet&quot;:&quot;eael-col-2&quot;,&quot;eael_post_grid_columns_mobile&quot;:&quot;eael-col-1&quot;}\" data-widget_type=\"eael-post-grid.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div id=\"eael-post-grid-684589ef\" class=\"eael-post-grid-container\">\n            <div class=\"eael-post-grid eael-post-appender eael-post-appender-684589ef eael-post-grid-style-one\" data-layout-mode=\"grid\"><article class=\"eael-grid-post  eael-post-grid-column eael-pg-post-20182 category-reportajes\" data-id=\"20182\">\n        <div class=\"eael-grid-post-holder\">\n            <div class=\"eael-grid-post-holder-inner\"><div class=\"eael-entry-media\"><div class=\"eael-entry-overlay none\"><i class=\"\" aria-hidden=\"true\"><\/i><a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/zooplancton-pequenos-guardianes-de-la-salud-de-los-ecosistemas-acuaticos\/\"><\/a><\/div><div class=\"eael-entry-thumbnail \">\n                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20184\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/zooplancton-pequenos-guardianes-de-la-salud-de-los-ecosistemas-acuaticos\/img_3617-jpg\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"IMG_3617.JPG\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG-1024x546.jpeg\" width=\"1080\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG.jpeg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-20184\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/IMG_3617.JPG-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/>\n            <\/div>\n        <\/div><div class=\"eael-entry-wrapper\"><header class=\"eael-entry-header\"><p class=\"eael-entry-title\"><a class=\"eael-grid-post-link\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/zooplancton-pequenos-guardianes-de-la-salud-de-los-ecosistemas-acuaticos\/\" title=\"Zooplancton: Peque\u00f1os guardianes de la salud de los ecosistemas acu\u00e1ticos\">Zooplancton: Peque\u00f1os guardianes de la salud de los ecosistemas acu\u00e1ticos<\/a><\/p><\/header><\/div><\/div>\n        <\/div>\n    <\/article><article class=\"eael-grid-post  eael-post-grid-column eael-pg-post-20427 category-reportajes\" data-id=\"20427\">\n        <div class=\"eael-grid-post-holder\">\n            <div class=\"eael-grid-post-holder-inner\"><div class=\"eael-entry-media\"><div class=\"eael-entry-overlay none\"><i class=\"\" aria-hidden=\"true\"><\/i><a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/fitoplancton-el-motor-invisible-de-los-ecosistemas-acuaticos\/\"><\/a><\/div><div class=\"eael-entry-thumbnail \">\n                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20429\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/fitoplancton-el-motor-invisible-de-los-ecosistemas-acuaticos\/fitoplancton-de-agua-dulce\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce.jpg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Fitoplancton-de-agua-dulce\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce-300x160.jpg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce-1024x546.jpg\" width=\"1080\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-20429\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce.jpg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce-300x160.jpg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce-1024x546.jpg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Fitoplancton-de-agua-dulce-768x410.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/>\n            <\/div>\n        <\/div><div class=\"eael-entry-wrapper\"><header class=\"eael-entry-header\"><p class=\"eael-entry-title\"><a class=\"eael-grid-post-link\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/fitoplancton-el-motor-invisible-de-los-ecosistemas-acuaticos\/\" title=\"Fitoplancton: el motor invisible de los ecosistemas acu\u00e1ticos\">Fitoplancton: el motor invisible de los ecosistemas acu\u00e1ticos<\/a><\/p><\/header><\/div><\/div>\n        <\/div>\n    <\/article><article class=\"eael-grid-post  eael-post-grid-column eael-pg-post-20102 category-reportajes\" data-id=\"20102\">\n        <div class=\"eael-grid-post-holder\">\n            <div class=\"eael-grid-post-holder-inner\"><div class=\"eael-entry-media\"><div class=\"eael-entry-overlay none\"><i class=\"\" aria-hidden=\"true\"><\/i><a href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/analisis-de-plaguicidas-tarea-esencial-en-el-cuidado-de-la-salud-humana-y-ambiental\/\"><\/a><\/div><div class=\"eael-entry-thumbnail \">\n                <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20107\" data-permalink=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/analisis-de-plaguicidas-tarea-esencial-en-el-cuidado-de-la-salud-humana-y-ambiental\/img_3232-jpg-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1.jpeg\" data-orig-size=\"1080,576\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"IMG_3232.JPG\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1-300x160.jpeg\" data-large-file=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1-1024x546.jpeg\" width=\"1080\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1.jpeg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-20107\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/IMG_3232.JPG-1-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/>\n            <\/div>\n        <\/div><div class=\"eael-entry-wrapper\"><header class=\"eael-entry-header\"><p class=\"eael-entry-title\"><a class=\"eael-grid-post-link\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/analisis-de-plaguicidas-tarea-esencial-en-el-cuidado-de-la-salud-humana-y-ambiental\/\" title=\"An\u00e1lisis de plaguicidas, tarea esencial en el cuidado de la salud humana y ambiental\">An\u00e1lisis de plaguicidas, tarea esencial en el cuidado de la salud humana y ambiental<\/a><\/p><\/header><\/div><\/div>\n        <\/div>\n    <\/article><\/div>\n            <div class=\"clearfix\"><\/div>\n        <\/div>            <div class=\"eael-load-more-button-wrap eael-force-hide\">\n                <button class=\"eael-load-more-button\" id=\"eael-load-more-btn-684589ef\" data-widget-id=\"684589ef\" data-widget=\"684589ef\" data-page-id=\"20436\" data-template=\"{&quot;dir&quot;:&quot;lite&quot;,&quot;file_name&quot;:&quot;one.php&quot;,&quot;name&quot;:&quot;Post-Grid&quot;}\" data-class=\"Essential_Addons_Elementor\\Elements\\Post_Grid\" data-layout=\"grid\" data-page=\"1\" data-args=\"orderby=date&amp;order=desc&amp;ignore_sticky_posts=0&amp;post_status=publish&amp;posts_per_page=3&amp;offset=0&amp;post_type=post&amp;tax_query%5B0%5D%5Btaxonomy%5D=category&amp;tax_query%5B0%5D%5Bfield%5D=term_id&amp;tax_query%5B0%5D%5Bterms%5D%5B0%5D=213&amp;tax_query%5Brelation%5D=AND\" data-max-page=\"13\">\n                    <span class=\"eael-btn-loader button__loader\"><\/span>\n                    <span class=\"eael_load_more_text\">Cargar m\u00e1s<\/span>\n                <\/button>\n            <\/div>\n            \t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25eaaca0 elementor-widget elementor-widget-htmega-blockquote-addons\" data-id=\"25eaaca0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"htmega-blockquote-addons.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t            <div class=\"htmega-blockquote htmega-blockquote-position-leftcenter htmega-citeseparator-position-before\">\n                <blockquote>\n                    <cite class=\"quote-by\"> Redes Sociales <\/cite><span class=\"blockquote_icon\"><\/span>                <\/blockquote>\n           <\/div>\n\n        \t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2519c96a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2519c96a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<iframe src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/page.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FUNAN.Managua&#038;tabs=timeline&#038;width=340&#038;height=600&#038;small_header=false&#038;adapt_container_width=true&#038;hide_cover=false&#038;show_facepile=true&#038;appId\" width=\"340\" height=\"600\" style=\"border:none;overflow:hidden\" scrolling=\"no\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"true\" allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share\"><\/iframe>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>REPORTAJES &lt;h1&gt;Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana&lt;\/h1&gt; &lt;img width=\u00bb1080&#8243; height=\u00bb576&#8243; src=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\u00bb alt=\u00bb\u00bb srcset=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300&#215;160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024&#215;546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-768&#215;410.jpeg 768w\u00bb sizes=\u00bb(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\u00bb \/&gt; &lt;strong&gt;Febrero 4, 2026&lt;\/strong&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Un humedal es un ecosistema natural donde el agua es el elemento principal que controla las condiciones ambientales y la vida que en ellos se desarrolla. La presencia constante de agua y vegetaci\u00f3n favorecen una alta biodiversidad de plantas, peces, anfibios y aves acu\u00e1ticas, muchas de ellas migratorias o amenazadas.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Existen diversos tipos de humedales, desde continentales como r\u00edos, lagos, lagunas y pantanos interiores; costeros, que abarcan manglares, estuarios y lagunas costeras hasta artificiales (embalses, represas y \u00e1reas agr\u00edcolas inundadas). El agua de estos ecosistemas puede ser dulce, salobre o salada, e incluso abarcar zonas marinas.\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;&lt;img src=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg\u00bb alt=\u00bb\u00bb width=\u00bb1080&#8243; height=\u00bb576&#8243; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Los humedales son fundamentales para el equilibrio ecol\u00f3gico y el bienestar humano. Act\u00faan como reguladores naturales del ciclo del agua, reducen el impacto de inundaciones, recargan acu\u00edferos y mejoran la calidad del agua al filtrar contaminantes.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Desde el punto de vista social y econ\u00f3mico, aportan al sustento de millones de personas; comunidades los aprovechan para actividades como la pesca, la agricultura, el turismo y la recolecci\u00f3n de recursos naturales. Tambi\u00e9n simbolizan\u00a0 valores culturales, recreativos y educativos que fortalecen el desarrollo local sostenible.\u00a0\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;&lt;img src=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg\u00bb alt=\u00bb\u00bb width=\u00bb1080&#8243; height=\u00bb576&#8243; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;A pesar de su importancia, los humedales se encuentran amenazados a nivel mundial. Las principales causas son el cambio de uso del suelo, la contaminaci\u00f3n, el drenaje para la agricultura, la expansi\u00f3n urbana y la sobreexplotaci\u00f3n de recursos. El cambio clim\u00e1tico intensifica estas amenazas al alterar los patrones de lluvia y &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/reportajes\/Convenci%C3%B3n%20Ramsar,%202025&#8243;&gt;aumentar el nivel del mar&lt;\/a&gt;.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Nicaragua posee nueve humedales de importancia internacional, designados como &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/www.marena.gob.ni\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Ficha-Humedal-Febrero-2023.pdf\u00bb&gt;Sitios Ramsar,&lt;\/a&gt; los cuales desempe\u00f1an un papel clave en la conservaci\u00f3n de la biodiversidad, la regulaci\u00f3n h\u00eddrica y la protecci\u00f3n de especies. Su reconocimiento internacional fortalece los esfuerzos de conservaci\u00f3n y manejo sostenible.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;&lt;img src=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png\u00bb alt=\u00bb\u00bb width=\u00bb1080&#8243; height=\u00bb576&#8243; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;La investigaci\u00f3n cient\u00edfica sobre los humedales es fundamental para comprender su funcionamiento y promover su conservaci\u00f3n. Las universidades y centros de investigaci\u00f3n contribuyen a formar profesionales y generar informaci\u00f3n para la toma de decisiones y sensibilizar a la poblaci\u00f3n sobre su importancia y su uso racional.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;&lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/www.unan.edu.ni\/\u00bb&gt;UNAN-Managua&lt;\/a&gt;, a trav\u00e9s del &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/\u00bb&gt;CIRA&lt;\/a&gt;, ha desarrollado investigaciones relevantes en los humedales \u00a0&lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1137&#8243;&gt;Lago de Apan\u00e1s-Asturias&lt;\/a&gt;, &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1141&#8243;&gt;Sistema Lagunar de Tisma&lt;\/a&gt;, &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1980&#8243;&gt;Sistema Lacustre Playitas-Moy\u00faa-Tecomapa&lt;\/a&gt;. Estos estudios evidencian procesos de degradaci\u00f3n ambiental asociados a pr\u00e1cticas agropecuarias inadecuadas, deforestaci\u00f3n y contaminaci\u00f3n del agua.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Adem\u00e1s, destacan la implementaci\u00f3n de planes de Gesti\u00f3n Integrada de Recursos H\u00eddricos como una estrategia clave para la restauraci\u00f3n de los humedales y la reducci\u00f3n de la vulnerabilidad frente al cambio clim\u00e1tico.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;&lt;img src=\u00bbhttps:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg\u00bb alt=\u00bb\u00bb width=\u00bb1080&#8243; height=\u00bb576&#8243; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\u00bbmargin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#8216;Segoe UI&#8217;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#8216;Apple Color Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Emoji&#8217;, &#8216;Segoe UI Symbol&#8217;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\u00bb&gt;Tambi\u00e9n, se han realizado investigaciones en la Reserva Biol\u00f3gica Marina &lt;a style=\u00bbborder: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\u00bb href=\u00bbhttps:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1135&#8243;&gt;Cayos Miskitos y Franja Costera<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[213],"tags":[],"class_list":["post-20436","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reportajes"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"REPORTAJES &lt;h1&gt;Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana&lt;\/h1&gt; &lt;img width=&quot;1080&quot; height=&quot;576&quot; src=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg&quot; alt=&quot;&quot; srcset=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-768x410.jpeg 768w&quot; sizes=&quot;(max-width: 1080px) 100vw, 1080px&quot; \/&gt; &lt;strong&gt;Febrero 4, 2026&lt;\/strong&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Un humedal es un ecosistema natural donde el agua es el elemento principal que controla las condiciones ambientales y la vida que en ellos se desarrolla. La presencia constante de agua y vegetaci\u00f3n favorecen una alta biodiversidad de plantas, peces, anfibios y aves acu\u00e1ticas, muchas de ellas migratorias o amenazadas.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Existen diversos tipos de humedales, desde continentales como r\u00edos, lagos, lagunas y pantanos interiores; costeros, que abarcan manglares, estuarios y lagunas costeras hasta artificiales (embalses, represas y \u00e1reas agr\u00edcolas inundadas). El agua de estos ecosistemas puede ser dulce, salobre o salada, e incluso abarcar zonas marinas.\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg&quot; alt=&quot;&quot; width=&quot;1080&quot; height=&quot;576&quot; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Los humedales son fundamentales para el equilibrio ecol\u00f3gico y el bienestar humano. Act\u00faan como reguladores naturales del ciclo del agua, reducen el impacto de inundaciones, recargan acu\u00edferos y mejoran la calidad del agua al filtrar contaminantes.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Desde el punto de vista social y econ\u00f3mico, aportan al sustento de millones de personas; comunidades los aprovechan para actividades como la pesca, la agricultura, el turismo y la recolecci\u00f3n de recursos naturales. Tambi\u00e9n simbolizan\u00a0 valores culturales, recreativos y educativos que fortalecen el desarrollo local sostenible.\u00a0\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg&quot; alt=&quot;&quot; width=&quot;1080&quot; height=&quot;576&quot; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;A pesar de su importancia, los humedales se encuentran amenazados a nivel mundial. Las principales causas son el cambio de uso del suelo, la contaminaci\u00f3n, el drenaje para la agricultura, la expansi\u00f3n urbana y la sobreexplotaci\u00f3n de recursos. El cambio clim\u00e1tico intensifica estas amenazas al alterar los patrones de lluvia y &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/reportajes\/Convenci%C3%B3n%20Ramsar,%202025&quot;&gt;aumentar el nivel del mar&lt;\/a&gt;.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Nicaragua posee nueve humedales de importancia internacional, designados como &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/www.marena.gob.ni\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Ficha-Humedal-Febrero-2023.pdf&quot;&gt;Sitios Ramsar,&lt;\/a&gt; los cuales desempe\u00f1an un papel clave en la conservaci\u00f3n de la biodiversidad, la regulaci\u00f3n h\u00eddrica y la protecci\u00f3n de especies. Su reconocimiento internacional fortalece los esfuerzos de conservaci\u00f3n y manejo sostenible.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png&quot; alt=&quot;&quot; width=&quot;1080&quot; height=&quot;576&quot; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;La investigaci\u00f3n cient\u00edfica sobre los humedales es fundamental para comprender su funcionamiento y promover su conservaci\u00f3n. Las universidades y centros de investigaci\u00f3n contribuyen a formar profesionales y generar informaci\u00f3n para la toma de decisiones y sensibilizar a la poblaci\u00f3n sobre su importancia y su uso racional.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;&lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/www.unan.edu.ni\/&quot;&gt;UNAN-Managua&lt;\/a&gt;, a trav\u00e9s del &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/&quot;&gt;CIRA&lt;\/a&gt;, ha desarrollado investigaciones relevantes en los humedales \u00a0&lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1137&quot;&gt;Lago de Apan\u00e1s-Asturias&lt;\/a&gt;, &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1141&quot;&gt;Sistema Lagunar de Tisma&lt;\/a&gt;, &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1980&quot;&gt;Sistema Lacustre Playitas-Moy\u00faa-Tecomapa&lt;\/a&gt;. Estos estudios evidencian procesos de degradaci\u00f3n ambiental asociados a pr\u00e1cticas agropecuarias inadecuadas, deforestaci\u00f3n y contaminaci\u00f3n del agua.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Adem\u00e1s, destacan la implementaci\u00f3n de planes de Gesti\u00f3n Integrada de Recursos H\u00eddricos como una estrategia clave para la restauraci\u00f3n de los humedales y la reducci\u00f3n de la vulnerabilidad frente al cambio clim\u00e1tico.&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg&quot; alt=&quot;&quot; width=&quot;1080&quot; height=&quot;576&quot; \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=&quot;margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, &#039;Segoe UI&#039;, Helvetica, Arial, sans-serif, &#039;Apple Color Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Emoji&#039;, &#039;Segoe UI Symbol&#039;; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;&quot;&gt;Tambi\u00e9n, se han realizado investigaciones en la Reserva Biol\u00f3gica Marina &lt;a style=&quot;border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;&quot; href=&quot;https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1135&quot;&gt;Cayos Miskitos y Franja Costera\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"UNAN-Managua\/CIRA\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Cira.Unan\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-04T15:59:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-08T16:40:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin-cira\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@CiraUnan\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@CiraUnan\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin-cira\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/person\/ea471033ecfbf0f1297140bb71bc2661\"},\"headline\":\"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana\",\"datePublished\":\"2026-02-04T15:59:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-08T16:40:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\"},\"wordCount\":33,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\",\"articleSection\":[\"Reportajes\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\",\"url\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\",\"name\":\"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-02-04T15:59:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-08T16:40:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\",\"width\":1080,\"height\":576},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/\",\"name\":\"CIRA\/UNAN-Managua\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization\",\"name\":\"CIRA\/UNAN-Managua\",\"url\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_web_2018.fw_.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_web_2018.fw_.png\",\"width\":413,\"height\":88,\"caption\":\"CIRA\/UNAN-Managua\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Cira.Unan\/\",\"https:\/\/x.com\/CiraUnan\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/cira-unan-managua-77058327\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCJ6caCqajBqeuhTqIPz5shg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/person\/ea471033ecfbf0f1297140bb71bc2661\",\"name\":\"admin-cira\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin-cira\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA","og_description":"REPORTAJES &lt;h1&gt;Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana&lt;\/h1&gt; &lt;img width=\"1080\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg 1080w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-300x160.jpeg 300w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-1024x546.jpeg 1024w, https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1-768x410.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/&gt; &lt;strong&gt;Febrero 4, 2026&lt;\/strong&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Un humedal es un ecosistema natural donde el agua es el elemento principal que controla las condiciones ambientales y la vida que en ellos se desarrolla. La presencia constante de agua y vegetaci\u00f3n favorecen una alta biodiversidad de plantas, peces, anfibios y aves acu\u00e1ticas, muchas de ellas migratorias o amenazadas.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Existen diversos tipos de humedales, desde continentales como r\u00edos, lagos, lagunas y pantanos interiores; costeros, que abarcan manglares, estuarios y lagunas costeras hasta artificiales (embalses, represas y \u00e1reas agr\u00edcolas inundadas). El agua de estos ecosistemas puede ser dulce, salobre o salada, e incluso abarcar zonas marinas.\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;&lt;img src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/PASO-PANALOYA-ENTRANDO-HACIA-TISMA_4.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Los humedales son fundamentales para el equilibrio ecol\u00f3gico y el bienestar humano. Act\u00faan como reguladores naturales del ciclo del agua, reducen el impacto de inundaciones, recargan acu\u00edferos y mejoran la calidad del agua al filtrar contaminantes.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Desde el punto de vista social y econ\u00f3mico, aportan al sustento de millones de personas; comunidades los aprovechan para actividades como la pesca, la agricultura, el turismo y la recolecci\u00f3n de recursos naturales. Tambi\u00e9n simbolizan\u00a0 valores culturales, recreativos y educativos que fortalecen el desarrollo local sostenible.\u00a0\u00a0&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;&lt;img src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito_3.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;A pesar de su importancia, los humedales se encuentran amenazados a nivel mundial. Las principales causas son el cambio de uso del suelo, la contaminaci\u00f3n, el drenaje para la agricultura, la expansi\u00f3n urbana y la sobreexplotaci\u00f3n de recursos. El cambio clim\u00e1tico intensifica estas amenazas al alterar los patrones de lluvia y &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/index.php\/reportajes\/Convenci%C3%B3n%20Ramsar,%202025\"&gt;aumentar el nivel del mar&lt;\/a&gt;.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Nicaragua posee nueve humedales de importancia internacional, designados como &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.marena.gob.ni\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Ficha-Humedal-Febrero-2023.pdf\"&gt;Sitios Ramsar,&lt;\/a&gt; los cuales desempe\u00f1an un papel clave en la conservaci\u00f3n de la biodiversidad, la regulaci\u00f3n h\u00eddrica y la protecci\u00f3n de especies. Su reconocimiento internacional fortalece los esfuerzos de conservaci\u00f3n y manejo sostenible.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;&lt;img src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MAPA_SITIOS-RAMSAR_4.png\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;La investigaci\u00f3n cient\u00edfica sobre los humedales es fundamental para comprender su funcionamiento y promover su conservaci\u00f3n. Las universidades y centros de investigaci\u00f3n contribuyen a formar profesionales y generar informaci\u00f3n para la toma de decisiones y sensibilizar a la poblaci\u00f3n sobre su importancia y su uso racional.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;&lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/www.unan.edu.ni\/\"&gt;UNAN-Managua&lt;\/a&gt;, a trav\u00e9s del &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/\"&gt;CIRA&lt;\/a&gt;, ha desarrollado investigaciones relevantes en los humedales \u00a0&lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1137\"&gt;Lago de Apan\u00e1s-Asturias&lt;\/a&gt;, &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1141\"&gt;Sistema Lagunar de Tisma&lt;\/a&gt;, &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1980\"&gt;Sistema Lacustre Playitas-Moy\u00faa-Tecomapa&lt;\/a&gt;. Estos estudios evidencian procesos de degradaci\u00f3n ambiental asociados a pr\u00e1cticas agropecuarias inadecuadas, deforestaci\u00f3n y contaminaci\u00f3n del agua.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Adem\u00e1s, destacan la implementaci\u00f3n de planes de Gesti\u00f3n Integrada de Recursos H\u00eddricos como una estrategia clave para la restauraci\u00f3n de los humedales y la reducci\u00f3n de la vulnerabilidad frente al cambio clim\u00e1tico.&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;&lt;img src=\"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/CAYOS-PERLAS.JPG.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"576\" \/&gt;&lt;\/p&gt;&lt;p style=\"margin: 0px 0px 1.5em; color: #000000; font-family: -apple-system, system-ui, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Helvetica, Arial, sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol'; font-size: 17px; font-style: normal; font-weight: 400;\"&gt;Tambi\u00e9n, se han realizado investigaciones en la Reserva Biol\u00f3gica Marina &lt;a style=\"border: 0px; margin: 0px; padding: 0px; transition: color 0.1s ease-in-out, background-color 0.1s ease-in-out; color: #1e73be;\" href=\"https:\/\/rsis.ramsar.org\/ris\/1135\"&gt;Cayos Miskitos y Franja Costera","og_url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/","og_site_name":"UNAN-Managua\/CIRA","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Cira.Unan\/","article_published_time":"2026-02-04T15:59:09+00:00","article_modified_time":"2026-06-08T16:40:11+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":576,"url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin-cira","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@CiraUnan","twitter_site":"@CiraUnan","twitter_misc":{"Escrito por":false,"Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/"},"author":{"name":"admin-cira","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/person\/ea471033ecfbf0f1297140bb71bc2661"},"headline":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana","datePublished":"2026-02-04T15:59:09+00:00","dateModified":"2026-06-08T16:40:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/"},"wordCount":33,"publisher":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","articleSection":["Reportajes"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/","url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/","name":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana - UNAN-Managua\/CIRA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","datePublished":"2026-02-04T15:59:09+00:00","dateModified":"2026-06-08T16:40:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#primaryimage","url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","contentUrl":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","width":1080,"height":576},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/humedales-ecosistemas-esenciales-en-el-equilibrio-ecologico-y-la-subsistencia-humana\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Humedales: ecosistemas esenciales en el equilibrio ecol\u00f3gico y la subsistencia humana"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#website","url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/","name":"CIRA\/UNAN-Managua","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#organization","name":"CIRA\/UNAN-Managua","url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_web_2018.fw_.png","contentUrl":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/logo_web_2018.fw_.png","width":413,"height":88,"caption":"CIRA\/UNAN-Managua"},"image":{"@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Cira.Unan\/","https:\/\/x.com\/CiraUnan","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/cira-unan-managua-77058327\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCJ6caCqajBqeuhTqIPz5shg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/#\/schema\/person\/ea471033ecfbf0f1297140bb71bc2661","name":"admin-cira","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0760a9b63fc3293644d0450eb8175c0c7d9ddd41708cd3d9ab626d656a9a9876?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin-cira"}}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rio-Congo-San-Miguelito.JPG-1.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20436"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20455,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20436\/revisions\/20455"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cira.unan.edu.ni\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}